sobota, 29 sierpnia 2026

Thelemiczny mistycyzm, cz. 3: Praktyka - Człowiek Ziemi

autor: IAO131


Rozumiany jako „ścieżka”, mistycyzm jest nauką i sztuką osiągania bezpośredniego doświadczenia ostatecznej duchowej prawdy lub celu. Istnieje wiele sposobów pojmowania tej ścieżki i podążania nią. Zostaną one omówione po kolei.

 

I. Konceptualizacja mistycznej ścieżki

Ścieżka mistyczna odnosi się do procesu osiągania bezpośredniego doświadczenia celu mistycznego. Istnieją dwa podstawowe sposoby pojmowania lub konceptualizacji tej ścieżki:

1) Podróż: Celem jest coś, czego nie posiadamy, ale co musimy osiągnąć, zdobyć lub zrealizować. Musimy zatem wyruszyć w „podróż” (lub „pielgrzymkę”, „poszukiwanie”, "wyprawę" itd.), aby zdobyć to, czego jeszcze nie mamy.

2) Transmutacja: Ten cel jest czymś, co już mamy w posiadaniu, ale nie jesteśmy tego świadomi. Musimy zatem przejść proces przemiany w kogoś, kto jest zdolny do postrzegania tego celu, do jego „odkrywania”.

Obie te koncepcje ścieżki są zasadniczo identyczne, choć posługują się różnymi metaforami. Czasami obie te etykiety przeplatają się ze sobą w jednej metaforze. W pewnym sensie są one po prostu wzajemnymi odbiciami: "Transmutację" (przekształcenie) można postrzegać jako podróż do wewnątrz, aż do momentu dostrzeżenia celu. "Podróż" podobnie, lecz jako serię transmutacji, trwających aż do osiągnięcia celu. Używanie jednej metafory ponad inną często implikuje lub jest wynikiem konkretnych metafizycznych lub teologicznych poglądów osoby opisującej, ale niektórzy mistycy – w tym Aleister Crowley – mogą operować zarówno metaforą „podróży”, jak i „transmutacji”.

“Krok po kroku, kiedy wasze oczy staną się silniejsze, odsłonimy niewysłowioną chwałę Ścieżki Adeptów i jej nienazwany cel. Wiele rzeczy zmienia się i przemija. Pozostaje jedno. Tak jak drzewo, węgiel i żelazo spalają się w jednym wielkim ogniu dobrze rozgrzanego paleniska, tak i w alembiku duchowej alchemii, jeśli tylko zelator dmuchnie na swe palenisko wystarczająco mocno, wszystkie systemy ziemi strawi Jedna Wiedza. Niemniej, jak nie można rozpalić ognia z samego żelaza, tak na początku, jeden system może odpowiadać jednemu poszukiwaczowi, inny zaś drugiemu. My, uwolnieni z kajdan ignorancji, spoglądamy dokładnie w serce poszukiwacza i prowadzimy ścieżką, która najlepiej odpowiada jego naturze, aż po kres wszystkich rzeczy, ku ostatecznej realizacji, ku Życiu, które spoczywa w Świetle; tak, ku Życiu, które spoczywa w Świetle.”
Liber Porta Lucis, wersy 14, 20-22


Zawsze powinniśmy pamiętać, że „mapa nie jest terytorium”. Pewien rodzaj mapy może być bardziej użyteczny dla pewnego typu osoby niż dla innego – na przykład mapa wykorzystująca terminologię buddyjską byłaby prawdopodobnie mniej użyteczna dla chrześcijanina, a mapa nawiązująca do symboliki żydowskiej może bardziej zaciemniać ścieżkę niż ją ujawniać hindusowi. Jednym z naturalnych następstw synkretyzmu thelemy w odniesieniu do różnych tradycji jest jej zdolność do płynnego poruszania się między różnymi „mapami”, bez wikłania się w żaden konkretny sposób myślenia o „terytorium” mistycznej ścieżki. Musimy pamiętać, że ostatecznie mistyczny cel zawsze był i zawsze będzie, z samej swojej natury, niewyrażalny; jest on prawdziwie niewyrażalny w języku rozumu, a zatem jest „tajemnicą tajemnic”.”

Ścieżka mistyczna, ponieważ zajmuje się głównie praktycznymi aspektami Dzieła, jest bardziej odpowiednia do wyrażania za pomocą języka, ale przy tym jest ona wciąż podatna na nieporozumienia. Jest tak, ponieważ dotyczy ona „życia wewnętrznego” jednostki, o którym możemy mówić jedynie za pomocą symboli i metafor. Ścieżka mistyczna jest bardzo zmienna, w zależności od cech jednostki i kultury w której się wychowała. Warto zauważyć jednak, że istnieje jedność mistycznych metod osiągania celu, którą niektórzy ludzie, tacy jak Crowley, byli w stanie dostrzec, wykraczając poza różnorodność języka używanego do opisu tych metod. Zanim zgłębimy wspomniane metody, przyjrzymy się bliżej różnym konceptualizacjom ścieżki: podróży i transmutacji.



Podróż


• “Wystrzeliwuję się pionowo niczym strzała i staję się tym, co Powyżej. Lecz oto jest śmierć i płomienie stosu. Ma duszo, wstąp w jego płomienie!
Liber Liberi vel Lapidis Lazuli sub figura VII, I:37-39
• “
Zaprawdę i Amen! Przebyłem głębokie morze i wzburzone rzeki, by dotrzeć wreszcie do Krainy Nie Pragnienia.”
Liber Cordis Cincti Serpente sub figura LXV, III:1
• “…
i zamieszkali w Krainie, którą dalecy podróżnicy zwą Nicością.”
Liber Cordis Cincti Serpente sub figura LXV,, V:59
• “…nić, dzięki której prowadziłem was wprost ku sercu gajów Eleusis.”
Liber Tzaddi vel Hamus Hermeticus sub figura XC, wers 23
• “Na końcu zaś, końcu tak dalekim, jak gwiazdy spoczywające w pępku Nuit…”
Liber A’ash vel Capricorni Pneumatici sub figura CCCLXX, wers 38



Do tej kategorii zaliczają się wszelkie „podróże” ze stanu „niskiego” lub „złego” do stanu „wysokiego” lub „dobrego”, w tym:

  • Podróż z Ciemności ignorancji ku Światłu Prawdy.

  • Podróż z najniższej sfery Malkut do najwyższej sfery Keter, często nazywana „wspinaniem się po Drzewie Życia”. Podobnie wszystkie teorie „emanacyjne”, które zakładają emanację Jedności w Wielość, obejmują „podróż” powrotną do pierwotnej Jedności, czasami nazywaną „Ścieżką Powrotu”.

  • Podróż lub wspinaczka po „drabinie Jakubowej” z Ziemi do Nieba lub w górę poprzez różne „hierarchie” Boskości (np. poprzez hierarchie Pseudo-Dionizego Areopagity lub „Dziesięć Niebios” Dantego).

  • Podróż z krainy Samsary „poprzez rzekę” ku krainie Nirwany.

  • Podróż z domu do jakiegoś świętego miejsca – na przykład „Wędrówka pielgrzyma” Johna Bunyana, w której podróżujemy z domu w „Mieście Zagłady” do „Niebiańskiego Miasta” lub – alternatywnie – poszukujemy Utraconego Raju, takiego jak Ogród Eden, El Dorado, Szangri-la czy Szambala.

  • Podróż kochanka w celu odnalezienia i zjednoczenia się z ukochaną osobą.

Do tej kategorii Podróży zaliczają się wszystkie „wyprawy” w celu poszukiwania świętych lub rzadkich przedmiotów, w tym:

  • Poszukiwanie Świętego Graala.

  • Poszukiwanie eliksiru nieśmiertelności (eliksiru życia) / Fontanny Młodości (Źródło Młodości)

  • Poszukiwanie „ukrytego skarbu”, jak w Ewangelii Mateusza 13:44: “Królestwo niebieskie podobne jest do skarbu ukrytego w roli.

  • Poszukiwanie „zaginionego słowa”.



Metafora „podróży” wskazuje na kilka charakterystycznych cech ścieżki:

  • Człowiek rozpoczyna będąc w stanie nieoświecenia lub będąc „nieinicjowanym”. W języku zakonów magicznych ścieżka człowieka zaczyna się od „profanum”. Często wiąże się to z poczuciem, że jest on pełen ignorancji, zdominowany przez zmysły i instynkty, pozbawiony jakiejkolwiek wiedzy o swojej prawdziwej ścieżce. „Podróż” wiedzie od tego stanu początkowego do „doskonałego” stanu podczas którego dostępujemy osiągnięcia mistycznego celu.

  • Człowiek odbywa teraz trudną podróż, która będzie pełna wyzwań i przeszkód („prób”).Będzie mu towarzyszyć wielka niepewność, nawet pomimo faktu, że sporządzono wiele „map” tej „ścieżki”, mających mu wskazać mu drogę w tej podróży.

  • Na trasie znajdzie się kilka „punktów orientacyjnych” („etapów” lub „stopni”), które będą zarówno oznaczać postęp, jak i wskazywać dalsze kroki na szlaku.



Transmutacja


• “Nikt nie będzie poniżony lub wywyższony, wszystko jak było.”
-Liber AL vel Legis sub figura CCXX, II:58
• “Nie powinniśmy uważać siebie za istoty niższe, bez których sfera jest Światłem lub "Bogiem". Nasze umysły i ciała są zasłonami Światła znajdującego się wewnątrz nas. Osoba niewtajemniczona jest „Ciemną Gwiazdą”, a jej Wielkim Dziełem jest uczynienie zasłon przejrzystymi poprzez ich „oczyszczenie”.”
Nowy komentarz do Liber AL, I:8
• “
Krzyczał prorok ku górze; przybądź tu, bym mógł do ciebie przemówić! Góra nie poruszyła się. Wszedł zatem na nią Prorok i wtedy doń przemówił. Lecz stopy jego były znużone, a góra nie posłyszała głosu. Przyzywałem Cię i wszedłem na Ciebie, i wcale mi to nie pomogło. Czekałem cierpliwie, a Tyś był ze mną od początku.
Liber Cordis Cincti Serpente sub figura LXV, II:57-60
• “
Inicjacja to podróż wewnętrzna, podczas której nic się nie zmienia, ponieważ nic nie trzeba zmieniać, a każdy krok przynosi większe zrozumienie.
Krótkie eseje o prawdzie, “Mistrzostwo”


„Transmutacja” to metafora, która zasadniczo implikuje, że już jesteśmy w posiadaniu „celu” – jesteśmy oświeceni, boscy – ale z powodu naszej „niedoskonałości” lub „niewiedzy” nie jesteśmy tego świadomi. „Transmutacja” oznacza zatem zmianę, doskonalenie lub „przeobrażenie” siebie na różne sposoby, aby osiągnąć jaśniejszą świadomość. Do tej kategorii zaliczają się wszystkie metafory, które obejmują zmianę, przekształcenie lub „udoskonalenie” siebie, w tym:

  • Wielkie Dzieło Alchemii, przemiana „nieczystości” jaźni w „złoto”.

  • Stopniowe „dostrzeganie” swojej wrodzonej „czystej” lub „doskonałej” natury, jak powiedziano w buddyzmie mahajany: „Ludzie powinni zdać sobie sprawę, że natura Buddy jest czymś, co zawsze posiadali”.

  • Proces „budowania Świątyni Salomona” lub – podobnie – proces obróbki surowego „kamienia”, w celu uformowania go w „doskonale ociosany kamień”.

  • Transmutacja węża Kundalini, przeniesienie go z najniższej czakry u podstawy kręgosłupa (Muladhara) w górę kręgosłupa, aż do miejsca, w którym znajduje się „trzecie oko” (Ajna).

  • „Podróż do centrum” przedstawiona na wyobrażeniach labiryntów i mandali łączy w sobie ideę podróży i przemiany.

Metafora transmutacji implikuje kilka rzeczy. Przede wszystkim transmutacja oznacza, że ​​"cel" jest już w naszym posiadaniu, ale nasza świadomość nie została „udoskonalona” w stopniu wystarczającym, aby móc go w pełni zrozumieć. „Ścieżka” jest zatem procesem przeobrażenia, który polega na poddaniu się różnym procesom – dyscyplinie, oczyszczeniu itd. – które umożliwiają naszej świadomości dotarcie do tej wewnętrznej Prawdy.

Ponownie należy pamiętać, że zarówno „podróż”, jak i „transmutacja” to dwie strony tej samej monety. Jak widać z powyższych cytatów, obie metafory są używane w thelemie, nawet w tym samym tekście. Celem tej sekcji jest pokazanie różnych przejawów tych dwóch sposobów postrzegania ścieżki mistycznej. Pragniemy wykazać, że są to w istocie dwa sposoby rozumienia jednej i tej samej ścieżki. 

 

II. Etapy lub „stopnie” ścieżki


“Kto nazywa nas Thelemitami, nie czyni źle, jeśli przyjrzy się dokładnie słowu, albowiem są w nim Trzy Stopnie – Eremity, Kochanka i człowieka Ziemi. Czyń wedle swej woli będzie całym Prawem.”
-Liber AL vel Legis sub figura CCXX, I:40


Istnieje tyle sposobów konceptualizacji różnych etapów mistycznej ścieżki, ilu jest mistyków. Niektórzy mistycy używają nawet kilku „map”. Ostatecznie ścieżka jest nieskończenie zróżnicowana, ale zachowuje niemal identyczną istotę we wszystkich przypadkach. Istnieją trzy podstawowe etapy mistycznej ścieżki, które odpowiadają Trzem Stopniom wymienionym w Księdze Prawa. Każdy etap lub „Stopień” charakteryzuje się pewną „próbą”, która prowadzi do wejścia na Stopień, i pewną „pracą” charakterystyczną dla niego. To luźno odpowiada początkowi (próbie) i środkowi (pracy) danego „Stopnia”. 

1) Człowiek Ziemi: Początek ścieżki

Pierwszy etap można porównać do stopnia „Człowieka Ziemi”. To początek ścieżki, na której stajemy się „neofitami”, co dosłownie oznacza „nowo zasadzony”.

Potrzeba zostania Mistrzem ma swe źródło w transie smutku.”
Krótkie eseje o prawdzie, “Smutek”


Próba: Wszyscy zostają przyciągnięci do ścieżki z tego samego, podstawowego powodu: niezadowolenia.

Bez jakiejś formy niezadowolenia (lub „braku satysfakcji” bądź „choroby”) nigdy nie byłoby powodu, by szukać czegokolwiek lub do czegokolwiek dążyć. Każdy zaczyna od pewnego stopnia niezadowolenia. U niektórych jest to impuls, który sprowadza się do uświadomienia sobie: „Musi być coś więcej niż to”. W skrajnym przypadku, wspomniane niezadowolenie zbliża się do tego, co nazywa się „transem smutku”. Sprowadza się to do uświadomienia sobie, że wszystkie rzeczy materialne są skończone, doczesne i podlegają śmierci. W języku buddyjskim, Pierwsza Szlachetna Prawda, mówi że ​​„istnienie jest cierpieniem”, staje się to przytłaczająco oczywiste. Ścieżka jest wówczas rozumiana jako „przekroczenie cierpienia”, „przekroczenie doczesności i skończoności”, a nawet „opanowanie siebie i swojego otoczenia”.

 to w wyniku doświadczenia transu smutku decydujemy się wyzwolić. Oto energetyzująca moc Prawa – niezachwiany fakt, że wszystko jest cierpieniem, które pobudza człowieka do działania i trzyma na Ścieżce.
Osiem wykładów o jodze, “Nijama”

 

Odwrotnie, można też zostać przyciągniętym do ścieżki przez "przeciwieństwo" niezadowolenia. Dzieje się tak gdy dostrzegamy, możliwość swojego „wyższego rozwoju”. Można zdać sobie sprawę, że "jest coś więcej" w tym sensie, że dochodzi się do wiary, w możliwość istnienia życia, które obejmuje większą mądrość, zrozumienie, moc, prawdę, piękno i spokój. W skrajnym przypadku wspomniana „nadzieja” zbliża do tego, co nazywa się „Wizją Adonai”, przez co stajemy się w jakiś sposób świadomymi mistycznego celu, nawet – w niektórych przypadkach – dostrzegając przelotnie jego naturę (bywa, że nazywa się to „wyższymi stanami świadomości”).


Trans smutku i Wizja Adonai są tak naprawdę dwiema stronami tej samej monety. Jeśli ktoś w trakcie transu smutku dozna niezadowolenia wynikającego z charakteru wszystkich rzeczy doczesnych, zacznie poszukiwać życia, które umożliwi mu przekroczenie tego smutku. Jeśli ktoś dozna radości i piękna uchwyciwszy przebłysk „Prawdy” (lub „Boskości” czy też „Rzeczywistości” itd.), patrząc na swoje życie, dostrzeże – przez kontrast – jego skończoność, smutek i niedoskonałość. Te doświadczenia mogą przydarzyć się nam nagle (niczym błyskawica) lub mogą napływać stopniowo – ścieżka każdej jednostki jest wyjątkowa, lecz każda zaczyna się od tego poczucia niezadowolenia lub dostrzeżenia możliwości transcendencji. 

 

Praca: Praca na tym etapie lub „stopniu” jest nazywana wieloma nazwami, ale zasadniczo polega na surowej samodyscyplinie, aby przekształcić swój charakter, oczyszczając go ze starych nawyków - zarówno starych „wad”, jak i starych „cnót” – i ostatecznie przestawić na nową drogę, sprzyjającą osiągnięciu celu. Istnieją zasadniczo „negatywne” i „pozytywne” aspekty tego procesu. Sprowadzają się one do oczyszczenia ze starych nawyków („wad”, dawniej nazywanych „grzechami”), które stoją nam na drodze, i zbudowania nowych nawyków, sprzyjających naszej ścieżce (tzw. „cnót”). Należy to rozumieć jako wykorzenianie elementów złych i oczyszczenie dobrych („dobro” i „zło” to jednak pojęcia względne zarówno w odniesieniu do każdej osoby, jak i do konkretnych powodów, które skłaniają nas do osiągnięcia mistycznego celu). Odpowiadają one dokładnie procesowi oczyszczenia i konsekracji w magiji i można je również rozumieć jako proces „równoważenia Żywiołów”. Praca ta opiera się na surowej i wytrwałej dyscyplinie: jest to niezwykle trudna część ścieżki, ale możemy być pewni, że – jak to bywa ze wszystkimi nawykami – proces zaczyna się od trudu, z czasem staje się łatwiejszy, a następnie okazuje się niemal naturalny i pozbawiony wysiłku. 

 

Załóżmy, że Mistrz przekazał tobie sposób na rozwiązanie problemu. Coś cię jednak dalej wstrzymuje, jeszcze daleko tobie do Wolności. Zrozum to dobrze: jeśli znasz swoją Wolę i jesteś pewien swoich sposobów działania, wtedy każda myśl lub działanie przeciwne stosowanym przez ciebie środkom, jest również przeciwne tej Woli. Zrozum iż kiedy Mistrz wymaga od ciebie ślubowania świętego posłuszeństwa, to dlatego, że podporządkowanie nie jest wyrzeczeniem się Woli, lecz jej spełnieniem. Co cię wstrzymuje? Coś, co pochodzi z zewnątrz albo z wewnątrz, lub z obu naraz. Poszukiwacz o silnym umyśle może z łatwością zdeptać opinię publiczną lub wyrwać ze swego serca to, co kocha, ale zawsze pozostanie w nim wiele niezgodnych uczuć i nawyków, które należy po prostu pokonać. W naszej najświętszej Księdze jest napisane: „Nie masz żadnego prawa poza czynieniem swej woli. Czyń tak, a nikt nie powie nie”. Zapisz te słowa w sercu i umyśle, gdyż dostarczają klucz do rozwiązania wszystkich problemów… Badaj siebie dokładnie, analizując najskrytsze myśli. Wpierw zwalcz wszystkie te niskie i oczywiste zawady dla swojej Woli: bezczynność, głupie przyjaźnie, jałowe prace lub przyjemności. Aż trudno zliczyć konspiratorów knujących przeciwko dobru twojego stanu.
–Liber CL vel לענ, Sandał, De Lege Libellum


Oczyszczenie: Jaźń musi zostać oczyszczona ze wszystkich tych części – ciała, zmysłów, myśli, emocji i pragnień – które stoją na przeszkodzie osiągnięciu jedynego obiektu mistycznego celu. Proces ten był nazywany przez różnych mistyków na wiele sposobów, w tym „ascetyzmem”, „oderwaniem się”, „ubóstwem” i „oczyszczeniem”. Praktyki te bywają często surowe, ale zawsze służą jako środek do celu. Wszystkie „oczyszczenia” służą pozbyciu się wszelkich form egoizmu – poczucia odrębności, które jest źródłem naszego niezadowolenia – aby Prawda (lub „Bóg”, „Rzeczywistość” bądź „Absolut”) mogła zajaśnieć w naszej świadomości.

Dlaczego potrzebujemy oczyszczenia? Jesteśmy niewolnikami naszych pragnień, żądz i nawyków. Gonimy za bogactwem, sławą i przyjemnościami, ale zawsze pozostajemy niezaspokojeni. Dzieje się tak, ponieważ jedyna prawdziwa satysfakcja płynie z osiągnięcia mistycznego celu: zapewnia nam to doświadczenie transu smutku (które można docenić również na poziomie intelektualnym). Oczyszczenie to zatem proces, w którym przełamujemy nawyki dążenia do rzeczy, które są niższe od mistycznego celu - oczyszczenie jest wyrzeczeniem. Dlatego podstawą buddyjskiego treningu jest uwolnienie się od przywiązań do wszystkich aspektów siebie, aż po przywiązanie do poczucia „ja”. Dlatego Chrystus powiedział: „Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie”. Dlatego w thelemie wielokrotnie powtarza się, że Prawdziwa Wola nie jest tożsama z czyimiś życzeniami, kaprysami, upodobaniami czy pragnieniami – to najściślejsza możliwa więź. Dlatego proces „odzierania się z własnej woli” chrześcijańskich mistyków jest praktycznie identyczny z praktyką w Nowym Eonie: musimy odrzucić fałszywe warstwy egoistycznych pragnień, aby dostrzec Prawdziwą Wolę. 

 

Ty, który się zamartwiasz i przechodzisz próby, raduj się z ich powodu, ponieważ w nich jest siła, a dzięki nim odnajdziesz ścieżkę ku temu światłu. Jak może być inaczej, o człeku, którego życie jest ledwie dniem w wieczności, kroplą w oceanie czasu? Jak możesz oczyścić swą duszę z nieczystości ziemi, jeśli nie przejdziesz wystarczająco dużo prób? (…) Raduj się zatem, o nowicjuszu, albowiem im większa twa próba, tym większy twój tryumf.
–Liber Librae sub figura XXX
, wersy 2-4

 

Zastanówmy się, jakie rzeczy są przedmiotem oczyszczania? Przedmiotem tego procesu jest zasadniczo wszystko w nas, co mówi „chcę” lub „mam”. Musimy zrezygnować ze wszystkich tych rzeczy, które uważamy za swoje, i musimy zrezygnować ze wszystkich tych pragnień, które nie są "jedynym pragnieniem" osiągnięcia mistycznego celu. Chociaż istnieje wiele intensywnych fraz i obrazów użytych do opisania tego procesu oczyszczenia, istotnym faktem jest ogólna zmiana postawy, a nie pewnych czynów. To znaczy, kiedy mówimy, że trzeba wyrzec się "całego swojego posiadania", oznacza to, że trzeba uwolnić się od wszelkiego przywiązania do niego, a nie dosłownie oddawać wszystko, co się posiada (chociaż możliwe, iż można dosłownie oddać wiele z rzeczy, które posiadamy a które są nam niepotrzebne. Postawa towarzysząca ich oddawaniu pokrywać się będzie z tą wymaganą do uwolnienia od przywiązania). Oddawanie wspomnianych rzeczy nie oznacza, że ​​uwolniło się automatycznie od przywiązania do nich, tak jak założenie szaty mnicha buddyjskiego nie czyni nas mnichem: ponownie przypomnijmy, to postawa lub „sposób bycia” ulega zmianie.  

 

 Wtenczas mógł będziesz dostąpić rytuału Świętego Graala. Uczyń to pozbawiając się wszelkich dóbr.”
Liber Cheth vel Vallum Abiegni sub figura CLVI, wers 7

 

 Dlatego proces oczyszczania jest procesem oderwania się od wszystkiego. Należy przeanalizować każdy aspekt swojego bytu, poszukując wszystkich przywiązań, jakie posiadamy, i stopniowo, całkowicie się ich wyzbywać, stawiając sobie tylko i wyłącznie na dążenie do osiągnięcia mistycznego celu. Oczyszczenie jest w pewnym sensie bezlitosne w swoim porzucaniu i musi objąć wszystkie aspekty bytu. Należy wyrzec się wszelkich przyjemności zmysłowych, wszelkich relacji, wszystkich cenionych przekonań i preferencji, oraz wszystkich aspiracji i pragnień. Jedyną przyjemnością dla mistyka jest osiągnięcie mistycznego celu, jedyną relacją jest relacja z Bogiem, jedyną wiarą jest konieczność osiągnięcia Prawdy, jedynym dążeniem jest ostateczne Zjednoczenie z Absolutem. Ścieżka każdego człowieka musi być z konieczności inna, ale wszyscy noszą to samo znamię oczyszczenia lub „wyrzeczenia”. Studiowanie siedmiu grzechów głównych (nieczystości, nieumiarkowania w jedzeniu i piciu, chciwości, lenistwa, gniewu, zazdrości i pychy), jam jogi (niekrzywdzenia, niekłamania, niedopuszczania się kradzieży, wstrzemięźliwości, nieulegania chciwości), pięciu nakazów buddyzmu (powstrzymywania się od odbierania życia, powstrzymywania się od brania tego co nie jest dane, powstrzymywania się od złego zmysłowego prowadzenia się, powstrzymywania się od fałszywej mowy i powstrzymywania się od zażywania substancji odurzających) oraz innych podobnych systemów da każdemu gorliwemu aspirantowi dobre pojęcie o tym, co koniecznie wiąże się z tym procesem oczyszczenia. Ostatecznym rezultatem jest głęboka pokora i dystans, jednak proces ten jest oczywiście jednym z najtrudniejszych zadań, jakie można sobie wyobrazić, jako że człowiek zmienia swój charakter, walcząc z przywiązaniem do praktycznie wszystkiego, co go do tej pory popychało do działania i prowadziło. Cierpienie to para uwalniana przez ogień procesu oczyszczania, a rezultatem jest pokorne, oczyszczone „ja”, gotowe do podjęcia kolejnego kroku na duchowej ścieżce.

 

By uzyskać magiczną siłę, naucz się kontrolować myśli, przyjmując tylko te idee, które harmonizują z pożądanym celem, a nie wszelkie błąkające się i sprzeczne ze sobą myśli, które przychodzą co do głowy. Skupiona myśl zmierza do celu. Skup zatem uwagę na sile cichej myśli i medytacji. Materialne działanie stanowi zewnętrzne wyrażenie twojej myśli, albowiem powiedziano: „zamysł głupca jest grzechem”. Myśl jest początkiem działania, a jeśli przypadkowa myśl może doprowadzić do wielkich wyników, czegóż to nie spowoduje myśl skupiona?
–Liber Librae sub figura XXX
, wersy 16-17


Konsekracja: Jeśli oczyszczenie polega na usunięciu „zła”, to konsekracja polega na wzmocnieniu „dobra”. Ponownie, wspomniane „dobro” jest względne dla każdej jednostki i konkretnego mistycznego celu, do którego osiągnięcia ona dąży. Konsekrację, podobnie jak oczyszczenie, należy postrzegać jako środek do celu. Niedostrzeganie tego i postrzeganie dyscypliny oczyszczenia i konsekracji jako absolutów, jest podstawą niekończącego się przesądu i dogmatyzmu.

"Oczyszczenie" polega na uwolnieniu się od wszystkiego, co utrudnia osiągnięcie naszego jedynego celu na ścieżce, "konsekracja" zaś obejmuje zebranie różnych aspektów naszego życia, aby poświęcić je osiągnięciu tego celu. Wiąże się to ze wzmocnieniem „cnót”, które sprzyjają osiągnięciu wspomnianego celu. Studiowanie siedmiu cnót będących lekarstwem na siedem grzechów głównych (pokora, hojność, czystość, miłość, umiarkowanie, cierpliwość oraz gorliwość i pracowitość), nijam jogi (czystość, zadowolenie, dyscyplina, studiowanie świętych tekstów, poddanie się Bogu), sześciu paramit buddyzmu (szczodrość, właściwe postępowanie, cierpliwość, radosny wysiłek/wytrwałość, koncentracja/medytacja, mądrość) lub Szlachetnej Ośmiorakiej Ścieżki (słuszny pogląd, słuszne myślenie, słuszne słowo, słuszny czyn, słuszne zarobkowanie, słuszne dążenie, słuszne skupienie, słuszna medytacja) da gorliwemu aspirantowi zrozumienie tego, co ta konsekracja może dla niego oznaczać. W Ośmiu wykładach o jodze Crowley wymienia cechy nijama, które uważa za przydatne, w tym wytrzymałość, cierpliwość, bezinteresowna miłość, wolicjonalizm/siła, odwaga, energia, akceptację wszelkich możliwych doświadczeń, równowaga, obojętność i czysta aspiracja. Możemy również uwzględnić tajemnicze i straszliwe Cztery Moce Sfinksa: Wiedzę, Wolę, Odwagę i Milczenie.

 

By podtrzymać życie poświęć temu jak najmniej czasu. Resztę dnia przeznacz na pracę nad prawdziwymi środkami mającymi pomóc ci w tym urzeczywistnieniu. Nawet te niezbędne godziny będziesz konsekrował na rzecz Wielkiego Dzieła, świadomie wypowiadając wolę podczas wykonywania codziennych zadań i potwierdzając, że wykonujesz je jedynie, by utrzymać swoje ciało i umysł w zdrowiu celem osiągnięcia najwyższego i pojedynczego Celu. Wkrótce pojmiesz, że takie życie jest prawdziwą Wolnością. Każde odstępstwa od swej Woli będziesz postrzegał takimi, jakimi są. Nie będą już dłużej jawić się jako przyjemne i atrakcyjne, ale jako więzy, jako wstyd i przeszkody. Kiedy osiągniesz ten moment, wówczas przekroczysz Środkową Bramę Ścieżki. Dokonasz zjednoczenia ze swoją Wolą.
–Liber CL vel לענ, Sandał, De Lege Libellum


Ogólnie rzecz biorąc, każdy aspekt życia musi być ściśle i konsekwentnie ze sobą powiązany, aby wszystko było poświęcone realizacji Wielkiego Dzieła, osiągnięciu Mistycznego Celu. Wszystkie działania, słowa i myśli muszą być poświęcone jego osiągnięciu.

Owo dzieło „transmutacji” różnych rzeczy w życiu człowieka by nakierować je wyłącznie na osiągnięcie mistycznego celu, widoczne jest np. w praktyce „wypowiadania Woli”. Przed posiłkiem wypowiadamy słowa: „Jaka jest Twoja Wola? Jest moją Wolą jeść i pić. W jakim celu? Abym mógł wzmocnić w ten sposób moje ciało. W jakim celu? Abym mógł dokonać Wielkiego Dzieła”. Ten sam proces zadawania pytania „W jakim celu?” musi być wykonywany w odniesieniu do każdego aspektu życia, a odpowiedź zawsze musi kończyć się na „Aby dokonać Wielkiego Dzieła”. Jeśli nie widzisz, jak to się odnosi do osiągnięcia Wielkiego Dzieła, osiągnięcia Mistycznego Celu, to prawdopodobnie jest to część twojego życia, która musi jeszcze zostać „oczyszczone”. Proces poświęcania wszystkich rzeczy, wszystkich działań, całej mowy i wszystkich myśli temu jednemu Celowi jest istotą "konsekracji".

Dlatego też, nadrzędną cnotą, przewyższającą wszystkie inne, na którą wszyscy zwracają uwagę i której wszyscy się wspierają, jest skupienie na jednym punkcie. Podstawową umiejętnością skupienia na jednym punkcie jest koncentracja. Rozwija się ją poprzez medytację.

 

Musisz zatem (1) odkryć swoją wolę. (2) wykonywać ją (a) z pełnym skupieniem, (b) z bezstronnością i (c) pokojem. Tylko wtedy twoje ruchy zostaną zharmonizowane z ruchem rzeczy, będziesz częścią a zatem zrównasz się z Wolą Boga. Jako że wola jest niczym innym, jak dynamiczną formą jaźni i nie istnieją dwie takie same wole; jeśli twoja wola jest wolą Boga, „jesteś nim”.
–Liber II: Orędzie Mistrza Theriona

 

Medytacja polega na utrzymywaniu w umyśle pojedynczego obiektu koncentracji, włożeniu całej swojej siły w bycie świadomym wyłącznie tego obiektu i odrzuceniu wszystkich rozproszeń. Oto jest esencja metody wszystkich mistyków, a proces stawania się coraz bardziej pochłoniętym obiektem medytacji jest również procesem przechodzenia przez etapy, kroki lub stopnie mistycznej ścieżki. Trudności w medytacji odzwierciedlają pracę nad czyimś „stopniem”, a sukcesy odzwierciedlają postęp na ścieżce. Można zauważyć, że ta konkretna praktyka medytacji ma miejsce w mikrokosmosie, że tak powiem, jest tym, co trzeba zrobić z całym swoim życiem w makrokosmosie. Na tym „stopniu” należy po prostu dążyć do utrzymania obiektu medytacji w umyśle, czy jest to mantra, obraz, oddech lub cokolwiek innego. Odpowiada to pierwszemu „etapowi” medytacji w jodze znanemu jako dharana. Proces jest trudny: umysł znajdzie każdą możliwą wymówkę, by zboczyć z głównego celu medytacji, który jest odbiciem obecnego etapu ścieżki. Pamiętaj zatem, dlaczego jesteś na tej ścieżce, pamiętaj o próbie transu smutku. Bądź wytrwały. Osiągnij jednopunktową koncentrację. Wtedy nieuchronnie dojdziesz do kolejnego etapu mistycznej ścieżki. 



III. Bibliografia

Thelemic Mysticism – part 3: Mysticism in Practice – Introduction & The Man of Earth

https://iao131.com/2013/04/14/thelemic-mysticism-part-3-mysticism-in-practice/



wtorek, 28 lipca 2026

Thelemiczny mistycyzm, cz. 2: Teoria

autor: IAO131


Czym jest mistycyzm, pojmowany jako cel? Jest on bezpośrednim doświadczeniem ostatecznego duchowego Celu/Prawdy.



I. Natura Mistycznego Celu

 

Jaka jest podstawowa, zasadnicza natura tej duchowej „Prawdy” lub duchowego „Celu”? Cel Mistyczny polega na przekroczeniu naszej zwykłej świadomości wielości i dualności, aby osiągnąć Mistyczną Świadomość Jedności.

"Otchłań zwana jest również „Piekłem” i „Wielością”. Ludzie nazywają ją „Świadomością” i „Wszechświatem”."
Księga Kłamstw, rozdz.10


Nasz normalny stan świadomości nazywa się „Wiele” (Many) lub „Dwoje” (Two). (01) (02)


  • Wiele (Wielość): Zazwyczaj jesteśmy świadomi wielu „rzeczy” na świecie, w tym mnogości obiektów naszej świadomości. Drzewa różnią się od stołów, które różnią się od ptaków, które różnią się od chmur et cetera.

  • Dwoje (Dwoistość): Nasza normalna świadomość jest czasami nazywana „Dwojgiem” lub „dwoistością”, ponieważ istnieje fundamentalny podział w naszej świadomości pomiędzy (a) naszym „ja” i (b) światem. Czasami wyraża się to jako opozycja pomiędzy podmiotem i przedmiotem lub opozycja pomiędzy ego i nie-ego.



Głęboko wewnątrz każdego człowieka kryje się niezadowolenie. Kiedy przeanalizujemy jego naturę, dojdziemy do konkluzji, iż ta dolegliwość wywodzi się z wiary w dwie rzeczy, w siebie i nie-siebie, i w zachodzący pomiędzy nimi konflikt. Oto ograniczenie Woli: (...). Problem polega na tym, jak zniszczyć tę percepcję dwoistości i jak osiągnąć zrozumienie jedności.

Liber CL vel לענ, Sandał, De Lege Libellum




Mistyczny cel wiąże się z przekroczeniem naszej zwykłej świadomości Wiele/Dwoje i osiągnięciem świadomości Jedności/Jedni.

  • Cel nazywany jest Jednością, ponieważ odnosi się do zjednoczenia świadomości: jest to zjednoczenie wielości obiektów świadomości, a także bardziej podstawowe zjednoczenie podmiotu i obiektu(ów) tejże świadomości.

  • Ponieważ świadomość „ja” lub „ego” wymaga pewnego rodzaju rozróżnienia między nim a czymś innym, mówi się, że „ja”/ego „umiera”, „rozpuszcza się” lub „łączy” się w tym Zjednoczeniu.

  • Ponieważ nie ma rozróżnienia między czymkolwiek, włączając w to siebie i innych, owo Zjednoczenie nazywa się czasami „Niedualizmem”. Definiując mistyczny cel przez to, czym on nie jest (tj. nie jest dualizmem), nazwa „niedualizm” unika definiowania owego celu przez to, czym on jest. Definiowanie rzeczy „negatywnie” w ten sposób jest powszechną metodą mistyków. Jest to często przydatne, ponieważ stwierdzenie czegoś „pozytywnego” na temat mistycznego doświadczenia (np. „jest Jednią”) pozwala na wprowadzenie różnych metafizycznych propozycji (np. „Jednia jest Keter” lub „Jednia jest Bogiem” lub „Jednia jest oddzielona od Wielu”). Definiowanie to możliwa też wprowadzenie teorii i przekonań, jednak te teorie i przekonania są formami racjonalno-intelektualnego umysłu, które mistyk próbuje przekroczyć, bezpośrednio przenikając do mistycznego celu, który jest poza racjonalno-intelektualnym myśleniem. Ponadto, stwierdzenie czegoś „pozytywnego” o mistycznym celu pozwala na rozpoczęcie dokonywania rozróżnień – (np. „Jeśli Jednia jest nieskończona, nie obejmuje skończonego”; „Jeśli Jednia jest dobra, nie obejmuje złego”; „Jeśli Cel jest potężny, nie obejmuje słabości” itd.) – jednak jest on poza rozróżnieniami. Niemniej jednak, definiowanie doświadczenia mistycznego negatywnie lub pozytywnie nadal je definiuje, a – jak zostanie to wielokrotnie zaobserwowane – jest ono ostatecznie niewyrażalne.


Kwintesencją [życia] jest czyste Światło, bezforemna ekstaza i nieograniczenie. W tym Świetle nic nie istnieje, gdyż jest Ono homogeniczne. Dlatego też człowiek nazwał je Ciszą i Ciemnością, i Nicością. Na nic jednak nazewnictwo. Słowa implikują dualność i są źródłem fałszu oraz nieporozumienia.”

Liber CL vel לענ, Sandał, De Lege Libellum



W Thelemie tę Jedność często określa się mianem „Nikim” (None) zamiast „Jedną” (One). To „Nikim” nazywane jest również „Nic” (Naught), „Zerem” lub „0”. Ma to swoje uzasadnienie w Księdze Prawa (I:27), gdzie napisano: „O Nuit, trwałości Niebios, niech ludzie mówią o Tobie nie jako o jednej, ale jako o Nikim, i niech nie mówią o tobie wcale, gdyż tyś trwałością!

  • Rozumie się, że nawet to określenie „Nikim” nie jest idealne. Najlepiej byłoby nie czynić tego w ogóle („niech nie mówią o tobie wcale”), a to z powodu niewyrażalnego mistycznego celu, o którym wspomniano wcześniej.

  • Jednym z powodów, dla których zamiast „Jeden” używa się pojęcia „Żaden”, jest to, że liczba 1 implikuje „odchylenie”, o ile jest liczbą dodatnią (przeciwstawną i równoważoną przez liczby ujemne). Zatem „zjednoczenie przeciwieństw” (termin określający Mistyczny Celu) można postrzegać jako znajdujące się między „X” ego a „-X” nie-ego; gdy połączymy je, X+(-X), otrzymamy Zero lub Nic.

  • To „Nikim” nie jest brakiem czegoś, jest Tym, co zawiera wszystkie rzeczy i Tym, co byłoby rezultatem, gdyby wszystkie rzeczy się zjednoczyły, znosząc się przy tym nawzajem. Dalszą symbolikę tego Nikim/Nic/0 można przestudiować w Księdze Thota w odniesieniu to Atu 0: Głupca.

  • Na koniec musimy pamiętać, że „Nikim” – tak jak każde inne imię, tytuł czy opis – ostatecznie nie jest w stanie opisać niewyrażalnej natury mistycznego celu.



II. Charakterystyka celu mistycznego


Podstawową cechą mistycznego celu jest jego niezróżnicowana Jedność. Istnieje również kilka innych cech doświadczenia mistycznego, które są uniwersalne dla wszystkich mistyków z różnych epok i kultur. Cechy, którymi odznacza się mistyczny cel to:



1. Niezróżnicowana jedność – To właśnie omawiany mistyczny proces obdarza nas bezpośrednim doświadczeniem Jedności wszystkich rzeczy i ostatecznym utożsamieniem się z nią. Niezależnie od tego, czy Jedność ta nazywana jest „Niedualizmem”, „Jednią”, „Nicością”, „Wszystkim”, „Nieskończonością”, „Bogiem”, „Absolutem”, „Kryszną”, „Brahmanem”, „Pustką”, „Naturą Buddy”, „Ciszą”, „Ciemnością” czy „Światłem”, jest to ta sama fundamentalna idea niezróżnicowanego, niepodzielonego Tego. Istnieją dwa rodzaje Jedności, które w istocie są dwiema stronami tej samej monety, że tak powiem: Jedność introwertyczna i Jedność ekstrawertyczna:

a) Jedność introwertyczna – niezróżnicowana jedność poza wszelkimi zmysłami, myśleniem, formami i obrazami. Nie ma „rzeczy” ani zróżnicowania; istnieje po prostu niezróżnicowana jedność. Nazywa się ją „introwertyczną”, ponieważ mistyk „patrzy do wewnątrz”, poza wszelkie zmysłowe i intelektualne treści świadomości, aby przeniknąć do niezróżnicowanej Jedności u podstaw wszystkich rzeczy. Często mówi się o niej jako o czymś „poza zmysłami”, „poza obrazami”, „poza przestrzenią”, „poza czasem” i „poza przyczynowością”.

b) Jedność ekstrawertyczna – niezróżnicowana jedność postrzegana w świecie, zazwyczaj wyrażana jako „Wszystko jest Jednym”. Jedność ekstrawertyczna „patrzy na zewnątrz”, na świat zmysłów i widzi Jedność przenikającą pozorną różnorodność i wielość. Świat zmysłów (świat doświadczany zmysłami) ulega transformacji lub przeobrażeniu, nie w tym sensie, że cokolwiek zmienia się w świecie zmysłów, ale w samym sposobie widzenia tego świata, tak że postrzegana jest Jedność, a nie wielość.


Jedność introwertyczna:
• “Wszystko rozpuści się w bezforemnym Świetle Jedni,Liber CL vel לענ, Sandał, De Lege Libellum
• “Nie widzieli Boga; nie widzieli Jego Wyobrażenia; wstąpili do Pałacu Niewysłowionej Wspaniałości.” Liber Cordis Cincti Serpente sub figura LXV, V:35

Jedność ekstrawertyczna:
• Wszystko jest Jednią.”Liber Alef. Księga mądrości i szaleństwa, rozdz. 187
• 
“Nie ma dwóch identycznych twarzy, a tym bardziej dwóch takowych osób. Niewysłowiona jest wielość form i niezmierzona różnorodność piękna, lecz we wszystkim tkwi pieczęć jedności.”Nowy komentarz do Liber AL, I:52



2. Poczucie rzeczywistości/obiektywizm – Mistyczny cel, niezróżnicowana jedność, jest odczuwany lub intuicyjnie postrzegany jako obiektywny i realny. Często mówi się, że jest „bardziej realny” niż nasza normalna, „dualistyczna” świadomość, którą w związku z tym określa się mianem „iluzji”. To właśnie intuicyjny wgląd jest zazwyczaj nazywany „gnozą”, bezpośrednią, doświadczalną „wiedzą”, uświadamiającą że niezróżnicowana jedność jest prawdziwa; to właśnie nieracjonalna „pewność” dana nam przez doświadczenie mistyczne.


“[Samadhi]. Odczuwa się je z tak mocnym wewnętrznym przekonaniem, z jakim rozróżnia się życie na jawie od snu.”

Osiem wykładów o jodze, Joga dla cykorów: wykład czwarty



3. Głęboko odczuwalny pozytywny nastrój – Mam tu na myśli „pokój” i „błogość”, o których mówił praktycznie każdy mistyk w historii (w sanskrycie zwane „ananda”). Czasami określa się je mianem „miłości”, „radości” lub praktycznie każdej innej pozytywnej emocji, która wzrasta wykładniczo, np. „doskonałe szczęście”, jak to ujęto w Liber XV: Msza Gnostycka.


“Wówczas adepta ogarnęła błogość, znalazł się poza nią i przekroczył nieumiarkowanie nieumiarkowania. Ciało jego zadrżało i pochyliło się pod brzemieniem błogości tegoż nieumiarkowania i ostatecznej bezimienności.”

Liber Cordis Cincti Serpente, II:45-46


4. Poczucie świętości – Jest to intuicyjne, bezpośrednie odczucie świętości lub boskiej natury tego mistycznego doświadczenia. Rudolf Otto nazywa je „numinosum”, co opisuje jako odnoszące się do poczucia ogromnej tajemnicy, która jest jednocześnie (a) okropna/straszna (powoduje drżenie i cześć; „bojaźń Bożą” judaizmu) i (b) fascynująca/oczarowująca. To poczucie świętości jest ogólnie związane z różnymi mistykami interpretującymi swoje doświadczenie jako odnoszące się do Boga lub Boskości. Jest to również w pewnym stopniu związane z głęboko odczuwanym pozytywnym nastrojem, ale niekoniecznie z nim tożsame; można czuć się błogo bez poczucia świętości i odwrotnie.


“Wierzę w jednego tajemnego i niewysłowionego Pana.”
Liber XV: Msza Gnostycka


5. Niewyrażalność – Odnosi się to do faktu, że doświadczenie mistyczne jest powszechnie uważane za „niewyrażalne”. Oznacza to, że doświadczenie mistyczne znajduje się ostatecznie poza słowami; nie da się go opisać. Jedno z najbardziej klasycznych sformułowań tej idei pochodzi z Tao Te Cing (Daodejing): „Tao, które można wyrazić słowami, nie jest prawdziwym Tao”. Chociaż mistyczny cel jest niewyrażalny, mistycy mają tendencję do pisania o nim bez końca. Na przykład, wcześniej wspomniany wers z Tao Te Ching jest poprzedzony 80 kolejnymi rozdziałami o naturze Tao. Chociaż cisza najdokładniej oddałaby niewyrażalną naturę mistycznego celu, mistycy często czują potrzebę komunikowania się na temat Prawdy, której doświadczają, i dlatego muszą uciekać się do słów, metafor i symboli, niezależnie od ich nieadekwatności. Niewyrażalność doświadczenia mistycznego jest powodem, dla którego mistycy powszechnie twierdzą, że cel mistyczny jest „poza słowami”, „poza rozumem” lub „ponadracjonalny” lub „poza definicją”.


“Krok po kroku, kiedy wasze oczy staną się silniejsze, odsłonimy niewysłowioną chwałę Ścieżki Adeptów i jej nienazwany cel.”
Liber Porta Lucis, wers 14


6. Paradoksalność – Odnosi się to do logicznych sprzeczności, które pojawiają się, gdy dokonuje się racjonalnej analizy różnych definicji i opisów doświadczenia mistycznego. Paradoksalność jest naturalnym wynikiem tożsamości przeciwieństw, która występuje w doświadczeniu mistycznym z racji faktu, że przekracza ono normalną dualność percepcji i mowy. Mistycy używają wielu terminów odnoszących się do doświadczenia mistycznego, które wydają się być rażącymi sprzecznościami. Istnieje niezliczona ilość przykładów tego w całej literaturze mistycznej:

  • w spoczynku swym — wciąż bez wytchnienia” (Upaniszada Isa)

  • olśniewająca ciemność” (Henryk Suzon)

  • ukryte światło” (Tao Te Cing)

  • Jedno jest wszystkim i nie jest niczym z tego wszystkiego.” (Plotyn)

  • Bo jestem pierwszą i ostatnią. Jestem czczona i pogardzana. Jestem nierządnicą i świętą.” (Grzmot: Umysł doskonały)

  • Jestem światłem i jestem nocą, i tym, co poza nimi. Jestem mową i jestem milczeniem, i tym, co poza nimi. Jestem życiem i jestem śmiercią, i tym, co poza nimi.” (Wizja i głos, Zawołanie 1. etyru)

  • Nie ma ani podmiotu, ani orzeczenia, nie ma również zaprzeczenia ich obu.” (Księga kłamstw)

  • światło niepożądane, najbardziej pociągające” (Liber AL, II:61), et cetera. 

“To jest wielkie misterium boskich sefirot znajdujących się ponad Otchłanią. Pod nią zaprzeczenie oznacza podział. Ponad nią zaprzeczenie jest Zjednoczeniem. Nic nie jest bardziej prawdziwe oprócz zaprzeczenia, które zaprzecza samemu sobie.”
Wizja i głos, Zawołanie 5. etyru


Istnieje zatem kilka cech, które można uznać za prawdziwe w odniesieniu do doświadczenia mistycznego, niezależnie od okresu czy kultury. Podstawową cechą jest doświadczenie niezróżnicowanej jedności – jest to cecha definiująca cel mistyczny i zawsze obecna w jakiejś formie. Inne cechy to intuicyjne poczucie obiektywności lub rzeczywistości (doświadczenie mistyczne jest postrzegane jako prawdziwe i z ponadracjonalną pewnością), głęboko odczuwany pozytywny nastrój (radość, błogość, spokój), poczucie świętości (wzniosłości, numinosum, boskości), niewyrażalność (poza słowami i opisem) oraz paradoksalność (opisy są logicznie sprzeczne).

Należy zauważyć, że relacje doświadczenia mistycznego niekoniecznie obejmują wszystkich 6 z tych cech naraz. Czasami podkreśla się niewyrażalność, czasami błogość pozytywnych emocji, czasami wskazuje się na paradoksalność, itd. Niektóre kultury wskazują na różne cechy - na przykład sufizm ma tendencję do podkreślania pozytywnych emocji błogości i miłości, podczas gdy buddyzm ma tendencję do mówienia o niewyrażalności. Niektórzy mistycy wyrażają się z dużo większą jasnością, podczas gdy inni piszą z dużo bardziej romantycznym poetyzmem; niektórzy starają się mówić racjonalnie, podczas gdy inni posługują się przypowieścią lub metaforą. Niemniej jednak, wszystkie odnoszą się do tego samego mistycznego doświadczenia. Gdy różne wypowiedzi mistyka zostaną zebrane razem, zwykle obejmują większość lub wszystkie z tych cech. Thelema w szczególności jest systemem, w którym występują wszystkie z tych cech odnoszących się do doświadczenia mistycznego.



III. Różne symbole mistycznego celu


Ponieważ istniało wielu mistyków, istnieje co najmniej tyle samo różnych symboli, nazw, tytułów i metafor opisujących mistyczny cel. Każdy z tych symboli implikuje pogląd na świat lub różne twierdzenia metafizyczne, co jest jedną z ich wad. Każdy symbol jest obrazem a ponieważ mistyczny cel ostatecznie wykracza poza wszelkie obrazy, nazwy, formy i wszelkie inne cząstkowe zjawiska, nie istnieje symbol, który mógłby być uznany za jedyny i „prawdziwy”. Wszystkie one są ostatecznie „degradacjami” Prawdy. Mogą być tylko drogowskazami – palcami wskazującymi na księżyc, że tak powiem – i muszą być traktowane jako takie. Niemniej jednak symbole są również pomocne, ponieważ mogą pomóc nam zrozumieć naturę mistycznego celu lub przynajmniej język i idee otaczające go w ramach danego systemu.


Szybko zauważymy, że te symbole się nakładają. Czasami jednostka używa wielu z tych metafor/symboli jednocześnie. Ostatecznie wszystkie odnoszą się do tego samego mistycznego celu. Ogólnie rzecz biorąc, Zachód zazwyczaj wyjaśnia mistyczny cel jako rodzaj ostatecznego Bytu, podczas gdy Wschód – jako rodzaj ostatecznego Stanu Bytu (choć istnieją przykłady, gdzie jest odwrotnie). 


“Jeśli w jakikolwiek sposób mamy ukazać Niewyrażalne, musimy to uczynić poprzez degradację. Każdy symbol jest bluźnierstwem przeciwko Prawdzie, którą oznacza.”
–The Big Stick
, Equinox I:4


Augoeides - Lytton w powieści Zanoni nazywa go Adonai i osobiście, często używam tego imienia w swoich notatkach. Abramelin zwie go Świętym Aniołem Stróżem. Przyjmuję również to, ponieważ:
   1. System Abramelina jest tak prosty i skuteczny.
   2. Wszystkie teorie wszechświata są absurdalne, lepiej jest mówić językiem teorii ewidentnie absurdalnej, aby upokorzyć człowieka metafizycznego.
   3. Nawet dziecko może to zrozumieć.

* Teozofowie nazywają go Wyższym Ja, Cichym Obserwatorem lub Wielkim Mistrzem.
* Złoty Brzask nazywa go Geniuszem.
* Gnostycy zwą go Logosem.
* Zoroaster mówi o zjednoczeniu wszystkich tych symboli w formie Lwa — patrz Wyrocznie Chaldejskie.
* Anna Kingsford zwie go Adonai (Clothed with the Sun).
* Buddyści nazywają go Adi-Buddą — (twierdzi H. P. [Bławatska])
* Bhagawadgita zwie go Wisznu (rozdział 11).
* I-Cing nazywa go „Wielkim Człowiekiem”.
* W Kabale zwą go Jechida.

Otrzymujemy również metafizyczną analizę Jego natury i jest ona głębsza i głębsza zgodnie z subtelnością pisarza. Ponieważ ta wizja — to wszystko jest jednym i tym samym zjawiskiem, różnie zabarwionym przez nasze różne Ruach [umysły] — jest, jak sądzę, pierwszym i ostatnim ze wszystkich Duchowych Doświadczeń. Chociaż jest On przypisywany Malkut [dziesiątej sefirze] i Drzwiom Ścieżki Jego ocienienia, jest On także w Keter [pierwszej sefirze] (Keter jest w Malkut, a Malkut w Keter — „jako na górze, tak i na dole”), a koniec „Ścieżki Mądr
ości” jest tożsamością z Nim. Tak więc, podczas gdy jest On Świętym Aniołem Stróżem, jest On także Hua [sekretny tytuł Keter, dosłownie „On”] i Tao [Wielki Początek w I-Cing].

Ponieważ Intra Nobis Regnum deI [I.N.R.I., „Królestwo Boże jest w nas/wewnątrz”], wszystko jest w Nas samych, a wszelkie doświadczenie duchowe jest mniej lub bardziej pełnym objawieniem Jego samego. Jednakże tylko w Środkowym Filarze Jego manifestacja jest w jakikolwiek sposób doskonała.


Inwokacja Augoeidesa jest całym sednem. Jest ona jednak trudna; przechodzi się przez wszystkie pięćdziesiąt bram Biny [tj. „przekracza Otchłań”] naraz, będąc mniej lub bardziej oświeconym, mniej lub bardziej zwiedzionym. Lecz Pierwszą i Ostatnią jest właśnie ta Inwokacja Augoeidesa.
The Temple of Solomon the King (Equinox I:1)


Jedna (One) – Cel bywa czasami objaśniany liczbowo jako „Jedna”. „Jedna” (czyli jednia) sugeruje coś pojedynczego, niepodzielnego i kompletnego.

  • W kabale tą „jednią” jest Keter, pierwsza sefira na Drzewie Życia, której nazwa dosłownie oznacza „Korona”. W terminologii kabalistycznej „Wszystkie liczby [są] Zasłonami Jedni, emanacjami, a zatem jej skażeniami.” (Crowley w Liber 777)

  • Ten sam termin jest często używany przez neoplatoników, takich jak Plotyn, który mówi:„jest to prosta, niepodzielna jedność”. (Enneady , I:1:9).

  • Ten koncept „Jedni” jest – na Zachodzie – utożsamiany z Bogiem, jak w jednej z centralnych modlitw judaizmu, “Słuchaj, Izraelu, Pan jest naszym Bogiem - Panem jedynym” (Księga Powtórzonego Prawa, 6:4), w oświadczeniu Chrystusa, “Ja i Ojciec jedno jesteśmy” (Ewangelia wg św. Jana, 10:30), i w Koranie, “Mów: On - Bóg Jeden, Bóg Wiekuisty! Nie zrodził i nie został zrodzony! Nikt Jemu nie jest równy!” (Sura 112). 

 

Nikim (None) – Cel jest czasami, jak wspomniano wcześniej, definiowany jako "Nikim” (None) (bądź „Nic” (Naught), „Zero” lub „0”). „Nicość” oznacza brak podziału, rozróżnienia, przeciwstawienia, separacji i innych podobnych negatywności.

  • W kabale ta „Nicość” to Negatywne Zasłony Istnienia, które „przedistnieją” przed Keter. Trzy Negatywne Zasłony to „En”, „En Sof” i „En Sof Or”, co można przetłumaczyć odpowiednio jako „Nicość”, Nieograniczone” i „Nieograniczone Światło”.

  • „Nic” można zapisać jako równanie 0 = X + (-X), co oznacza, że ​​zawiera ono przeciwieństwa, a także, że jest „wynikiem” połączenia przeciwieństw.

  • Ta sama idea pojawia się również w buddyzmie zen, gdy Shunryu Suzuki pisze: „Prawdziwa istota wyłania się z nicości, chwila po chwili. Nicość jest zawsze obecna, a z niej wyłania się wszystko”. Podobnie Joshu Sasaki Roshi mówi: „Cały wszechświat jest jednią: równość zawiera w sobie różnice i dyskryminację. Aktywność równości obejmuje plus i minus. Dlatego jest zerem… Nieuchronnie, stan, w którym nie będziesz już twierdzić, że jesteś sobą, zamanifestuje się. Buddyzm stwierdza, że ​​to jest prawdziwe ja, prawdziwa miłość i ostateczna prawda. Pogląd zen jest taki, że słowa nie mogą wskazać ostatecznej prawdy. Jest to całkowite zero”.

 

Bóg – Na Zachodzie Bóg jest ostatecznym celem zjednoczenia. Bóg jest postrzegany jako najwyższa Istota, wszechmogący/wszechmocny (zawierający wszystkie siły), wszechobecny (zawierający wszystkie formy) i wszechwiedzący (zawierający całą wiedzę lub wszystkie relacje); dlatego mówi się, że Bóg jest „nieskończony”. Przykłady pochodzące od każdego z odłamów zachodniego mistycyzmu są zbyt niezliczone, by je w ogóle wymienić.

  • Ze względu na zachodnie przekonanie, że każdy człowiek posiada lub wręcz „jest” duszą oddzieloną od Boga, za mistyczny cel uważa się „zjednoczenie z Bogiem” (nazywane w neoplatonizmie „henozą”, co dosłownie oznacza „jedność”).

  • Bóg jest najwyższym Dobrem, najwyższą Prawdą, a filozofowie utożsamiają swoją koncepcję Absolutu z koncepcją Boga.

  • Alternatywne sposoby odwoływania się do wspomnianej idei obejmują „Boskość”, „Pan” i „Bóstwo”, a także niezliczone imiona Boga z różnych systemów („JHVH”, „Adonai”, „Chrystus”, „Allah”, „Tetragrammaton”, „Elohim”, „El” itd.).

“Główna idea jest taka, że Nieskończony, Absolut, Bóg, Naddusza, jakkolwiek się to nazwie, jest zawsze obecna, lecz tak ukryta i maskowana przez myśli umysłu, jak nie można słyszeć bicia serca w głośnym mieście.”
Księga jogi i magii

 

Absolut – W filozofii zachodniej pojęcie Absolutu oznacza bezwarunkową, nieskończoną, ostateczną Rzeczywistość.


  • Chociaż ludzie Zachodu w ten sposób wskazują na ten sam mistyczny cel, ludzie religijni nieuchronnie utożsamiają tę filozoficzną koncepcję Absolutu z Bogiem.

  • Absolut jest odpowiednikiem „En Sof” Kabały, „Pleromy” gnostycyzmu, „Tao” lub „Wuji” chińskiej filozofii, „Brahmana” hinduizmu itd.


“Tyś Jednością, naszym Panem we wszechświecie, Słońcem, Panem w nas samych, któremu na imię jest Tajemnica Tajemnic. Tyś największym istnieniem, którego blask rozświetla światy, Tyś tchnieniem, które sprawia, że każdy bóg, a także śmierć, boją się Ciebie.”
Liber XV: Msza Gnostycka



Słońce – Słońce jest jednym z najstarszych symboli mistycznego celu. Na Zachodzie bywa kojarzone z Bogiem na różne sposoby.

  • Słońce jest źródłem światła na świecie, a zatem pozwala nam „widzieć” rzeczywistość. Światło jest stale kojarzone z wiedzą lub świadomością (jak w „oświeceniu”), podczas gdy ciemność jest stale kojarzona z ignorancją lub złudzeniem.

  • Słońce jest źródłem życia na świecie, dlatego rozumiane jest jako symbol źródła twórczej mocy/siły tego Absolutu/Boga, czyli wszechmocy.

  • Słońce jest „okiem świata”, dlatego uznaje się, że widzi lub jest świadome wszystkich rzeczy, czyli posiada wszechwiedzę.

  • Słońce rządzi porządkiem dni, pór roku i lat, dlatego jest rozumiane jako symbol porządku, harmonii, prawa, a także jako „Architekt” (źródło wszystkich zasad/praw i wszystkich form) Kosmosu.

  • W Nowym Eonie wiemy, że (a) Słońce jest centrum naszego systemu i (b) Słońce nigdy nie „umiera”. Dlatego też jest ono symbolem bycia (a) centralną, porządkującą zasadą wszechświata, a zatem centrum lub „duszą” nas samych, oraz (b) wiecznością, nieśmiertelnością, nieskończonością itd.

  • Horus w swoich różnych formach – Ra-Hoor-Khuit, Ra-Hoor, Hoor-Apep, Hoori, Heru-Ra-Ha itd. – jest symbolem tego „Słońca”. 

Symbol Słońca - punkt w okręgu, jest sam w sobie symbolem zjednoczenia przeciwieństw: w tym kontekście Słońce reprezentuje Całość, Jedność, Wszystko, itd. Czasami Słońce (Sol) jest postrzegane jako uzupełnienie Księżyca (Luna): w tym kontekście Słońce jest reprezentowane jako połowa całości, Pan Młody jako przeciwieństwo Panny Młodej, Mężczyzna jako przeciwieństwo Kobiety, Bóg jako przeciwieństwo Duszy, itd.

“Prawdziwa magija Horusa wymaga namiętnego zjednoczenia przeciwieństw.”
Krótkie eseje o prawdzie, Glosariusz

 

Unia przeciwieństw – Ponieważ cel mistyczny wiąże się z przekroczeniem dualizmu, wszystkie symbole, które w jakiś sposób odnoszą się do zjednoczenia przeciwieństw, symbolizują ten cel. Jest ich niezliczona ilość, ale wśród przykładów można wymienić zjednoczenie następujących elementów:

  • dusza i Bóg (praktycznie wszyscy mistycy zachodu)

  • Oblubieniec (wielu mistyków chrześcijańskich i sufickich)

  • mężczyzna i kobieta

  • dziecko jako związek ojca i matki (Horus jako Zwycięskie Dziecię w Koronie)

  • Słońce i Księżyc (planetarne)

  • mikrokosmos i makrokosmos; pentagram i heksagram; 5 i 6 (hermetyczne)

  • lingam i joni (i praktycznie cała symbolika seksualna; hinduskie)

  • Lanca i Kielich/Graal (Parsifal; Msza Gnostycka)

  • krzyż i róża (różokrzyżowe)

  • lew i orzeł (alchemiczne)

  • krzyż i krąg; punkt i krąg; kwadrat i krąg (geometryczne)

  • cyrkiel i węgielnica (masońskie)

  • Serce i Wąż (Liber Cordis Cincti Serpente sub figura LXV)

  • jajo i wąż (misteria orfickie)

Ostatecznej Rzeczywistościniewyobrażalnej rzeczywistości.”
Księga kłamstw


Rzeczywistość – Mistyczny cel jest czasami utożsamiany z „Rzeczywistością”. Sugeruje to, że normalne rozumienie lub świadomość to „złudzenie” lub "ułuda", co jest tożsame z pojęciem „upadku” w religii Zachodu lub „iluzją” („maja”) filozofii Wschodu. Praktycznie wszyscy mistycy w taki czy inny sposób utożsamiają mistyczny cel z ostateczną Rzeczywistością. Nazywa się go również „Prawdą”. Podkreśla to aspekt „poczucia obiektywności/rzeczywistości” wspomnianego wcześniej mistycznego celu.


By dokonać Wielkiego Dzieła, urzeczywistnienia prawdziwej Jaźni, każdy musi także poznać są nieskończoną Wolę, swe przeznaczenie.

Liber CL vel לענ, Sandał, De Lege Libellum



Prawdziwe Ja – Termin „prawdziwe Ja” bywa czasami używany do odróżnienia od „fałszywego Ja” powiązanego z dualistycznym i ograniczonym ego. Podkreśla to, że mistyczny cel nie jest czymś odrębnym od nas samych.

  • Prawdziwe Ja jest czasami nazywane „Prawdziwą Naturą”, „Czystą Duszą” lub „Nadduszą”.

  • W hinduizmie „Atman” jest rozumiany jako tożsamy ​​z „Brahmanem”, nieskończoną, bezgraniczną Rzeczywistością, tj. „Absolutem” hinduskiej filozofii.

  • W buddyzmie mahajany/wadżrajany „Prawdziwe Ja” jest czasami nazywane „Adi-Buddą” („pierwotnym, samoistnym Buddą”), a „Prawdziwa Natura” jest czasami nazywana „Buddha-dhatu” („Naturą Buddy”).

  • W systemie kabalistycznym jest to „Jechida”, pierwotna indywidualność przypisywana na Drzewie Życia do sefiry Keter.

  • Złoty Brzask i inni nazywają go „Geniuszem”, „Daimonem” lub „Augoeidesem”. W pewnym sensie można go utożsamiać ze Świętym Aniołem Stróżem mistycyzmu thelemicznego.

 

Oświecenie – W systemach wschodnich istnieją różne terminy, które są zasadniczo równoważne naszemu angielskiemu terminowi „oświecenie”. Oznacza ono wgląd w swoje Prawdziwe Ja, Prawdziwą Naturę lub w faktyczną naturę Rzeczywistości. Różni uczeni i filozofowie wprowadzili rozróżnienia między tymi terminami a różnymi innymi ich podzbiorami, ale wszystkie one ostatecznie odnoszą się do tego samego mistycznego celu. W poszczególnych systemach istnieją różne terminy odnoszące się do wspomnianej kwestii:

  • Samadhi – W systemie hinduistycznym termin „samadhi” odnosi się do zjednoczenia podmiotu i przedmiotu percepcji w trakcie medytacji. Przynosi to „wyzwolenie” („mokszę”) z Koła Samsary, czyli cyklu narodzin, śmierci i ponownych narodzin.

  • Nirwana – W systemie buddyjskim termin „nirwana” odnosi się do wygaśnięcia poczucia „ja” lub „pragnienia”, które uwalnia od Pierwszej Szlachetnej Prawdy o Cierpieniu („dukkha”). Jest to odpowiednik muzułmańskiego słowa „fana” („przeminąć/wygasnąć/ustać”).

  • Kensho/satori  – „Kensho” i „satori” to słowa używane w buddyzmie zen, które w istocie oznaczają „ujrzenie swojej prawdziwej natury”. 

 

 

IV. Różne symbole odnoszące się do mistycznego celu


“Zaprowadzimy cię ku Absolutnej Prawdzie, Absolutnemu Światłu, Absolutnej Błogości.
Wielu adeptów poszukiwało tego na przestrzeni wieków, lecz ich słowa zostały wypaczone przez następców, a na Świętą Świętość ponownie opadła Zasłona.
Tobie, który wciąż przechadzasz się po Dworze Profana nie możemy wszystkiego objawić; lecz łatwo pojmiesz, iż religie tego świata stanowią zaledwie symbole i zasłony Absolutnej Prawdy. Podobnie rzecz ma się z filozofiami. Adeptowi, postrzegającemu te wszystkie rzeczy z góry, wybór pomiędzy Buddą a Mahometem, Ateizmem a Teizmem, wydaje się nie mieć sensu.
Liber Porta Lucis, wersy 17-19


Jak widać, istnieje więcej sposobów symbolicznego wyrażenia mistycznego celu, niż można wymienić w tym krótkim eseju. Należy pamiętać o dwóch głównych kwestiach:

1. Wszystkie te symbole odnoszą się do tego samego mistycznego celu, jakim jest przekroczenie naszej normalnej świadomości wielości/dwoistości i osiągnięcie świadomości zjednoczenia/jedni.

2. Różnica tych symboli pozwala nam nie utknąć dogmatycznie w żadnym z nich, wykluczając pozostałe. Jedną z zalet thelemicznego mistycyzmu jest wyraźna świadomość istnienia wielu różnych nazw i form wyrażania tego samego mistycznego celu, dlatego jesteśmy szczególnie ostrożni, aby nie twierdzić, że któraś z nich jest „prawdziwsza” od innej.

Pozostaje wciąż pytanie: „Jak osiągnąć mistyczny cel?” lub „Czym jest mistyczna ścieżka?”. Zostanie to wyjaśnione w następnej sekcji: Mistycyzm w praktyce.


V. Bibliografia


Thelemic Mysticism – part 2: Mysticism in Theory

https://iao131.com/2013/03/24/thelemic-mysticism-part-2-mysticism-in-theory/



VI. Przypisy


(01) Zdecydowałem się zastosować słowo „jedna” zamiast „jedność”, oraz „wiele” zamiast „wielość”, gdyż tak zostało to ujęte w Liber AL vel Legis (I:52):

Jeśli nie będzie to prawidłowe; jeśli pomieszacie odstępy, mówiąc: Są jednym, lub mówiąc: Jest ich wiele; jeśli rytuał nie będzie zawsze na mą cześć, wtedy to oczekujcie strasznych sądów Ra Hoor Khuita!

If this be not aright; if ye confound the space-marks, saying: They are one; or saying, They are many; if the ritual be not ever unto me: then expect the direful judgments of Ra Hoor Khuit!


(02) Zdecydowałem się zastosować słowo „nikim” zamiast „nicość”, oraz „dwoje” zamiast „dwoistość”, gdyż tak zostało to ujęte w Liber AL vel Legis (I:28-29):

Nikim, westchnęło światło, nikłe & bajeczne, z gwiazd, oraz dwoma. Albowiem jestem podzielona na rzecz miłości, dla szansy połączenia.

None, breathed the light, faint & faery, of the stars, and two. For I am divided for love’s sake, for the chance of union.